Temel Terminal Komutları

Bu makalemizde terminal ekranında kullanabileceğimi temel komutları göstereceğim. Bu komutların bazıları hariç Windows, Linux, macOS işletim sistemlerinde ortaktır. Farklı olanları yeri geldiğinde belirteceğim. Hadi başlayalım!

İlk önce terminal ekranını açıyoruz. Linux için ALT+CTRL+T kısayolunu kullanabilirsiniz. Windows içinde Windows+R kısayolunu kullanın. Ve çıkan ekrana cmd yazıp Entera başın. Mac için ⌘ ( Command ) + Boşluk (Space) tuşlarına basarak Spotlight’ı çalıştırıyoruz. Gelen kutucuğa terminal yazıp Enter’a basmamız yeterli. İşte terminallerimiz hazır.

Terminal ilk açıldığında Windows’ta bulunduğu klasörü gösterir. Linux ve macOS’da ise o an terminal için kim yetkili ise onun adı ve bulunduğu klasör ismi yazar. Ve genel olarak terminali ilk başlattığımızda kullanıcı klasörü açılır. Windowsta C:\Users\KullaniciAdi>  şeklinde açılırken Linux ve macOS da [email protected]:~$  şeklinde yazar.

Linux ve macOS da ~(tilda) kullanıcı klasörünü ifade eder. / ise root yani en üst klasörü ifade eder.

Komutlar hakkında bilgi almak

İlk komutumuz yardım almak ile ilgili. ” help, –help , /? “ komutlarını terminal üzerinde kullanacağımız komutlar hakkında bilgi almak için kullanabilirsiniz. İngilizce yardım anlamına gelen help komutu bize diğer komutlar hakkında bilgi vermek için kullanılır.

Kullanımı windows için şu şekilde:help komutAdi

Yada Windows için şu şekilde bir kullanımda mevcut komutAdi /?

Linux / macOS için şu şekilde: komutAdi –help 

Örneğin help mkdir  yada mkdir –help  yada mkdir /?  yazdığımızda bize mkdir komutu hakkında bilgi verir. Aşağıdaki komutlar hakkında çok detaya girmeyeceğim. Komutlar hakkında daha ayrıntılı bilgi için ” help , –help , /? “ komutunu kullanabilirsiniz.

Yeni klasör oluşturmak

İkinci komutumuz mkdir komutu. İngilizce “make directory” kelimelerinin kısaltmasıdır. Yeni bir klasör oluşturmak için kullanılır. Kullanımı şu şekilde:

mkdir klasor1

Bu komutu verdiğimizde bulunduğumuz klasöre klasörAdi adında bir klasör oluşacaktır.

Yeni Dosya oluşturma

Yeni bir dosya oluşturmak için Windows üzerinde direkt bir komut yok. Ama kopyalama komutu yani copy komutunu kullanarak yeni bir dosya oluşturabiliriz. Kullanımı şu şekilde:

copy NUL dosyaAdi

Bu komutu verdiğimizde dosyaAdi adında bir dosya oluşacaktır.

Mac ve Linux sistemlerinde ise touch komutunu kullanabiliriz. Kullanımı şu şekilde:

touch dosyaAdi

Aynı windows sistemlerde olduğu gibi dosyaAdi adında bir dosya oluşacaktır.

İstersek dosyamıza uzantıda ekleyebiliriz. dosyaAdi.txt dediğimizde txt uzantılı bir dosya oluşturmuş oluruz.

Dosya ve klasörleri listelemek

Üçüncü komutumuz dir / ls komutu. İngilizce directory / list kelimelerinin kısaltması olan bu iki komut bize bulunduğumuz klasör içerisindeki dosya ve klasörlerin listesini gösterir. dir Windows’ta ls Linux’te kullanılır.

Kullanımı windows için şu şekilde: dir 

Linux için şu şekilde: ls 

Klasörler arası geçiş yapmak

Bir diğer komut ise cd komutu. Change Directory kelimelerinin kısaltmasıdır. farklı bir klasöre geçiş yapmamızı sağlar. Kullanımı şu şekilde:

cd klasor1

Bu komutu çalıştırdığımızda bulunduğumuz klasör içerisindeki klasör1 klasörüne geçiş yapacaktır. Bu geçişi terminal ekranından da görebilirsiniz. Artık bulunduğumuz klasörü belirten alan değişmiş olacaktır.

Klasör sisteminde . (nokta) bulunduğumuz dizini ifade eder. ..(iki nokta) ise bir üst klasörü ifade eder. * ise o klasördeki tüm dosyaları ifade eder.

. ve .. ifadelerini de cd komutu ile kullanabiliriz.

Bulunduğumuz klasöre gider : cd . 

Bulunduğumuz klasörün bir üst klasörüne gider : cd ./.. 

Bir üst klasöre gider (Üstteki ile aynı işi yapar) : cd .. 

Bir üst klasörün içerisindeki klasör1’e gider : cd ../klasor1 

Bir üst klasörün içerisindeki klasör1’in içerisindeki klasör2’ye gider : cd ../klasor1/klasor2 

Dosya ve klasör silme

Window üzerinde dosya silmek için del komutunu kullanırız. Kullanımı şu şekilde:

del dosyaAdi

Bu komutu çalıştırdığımızda dosyaAdi adındaki dosyayı silmiş oluruz. Tabi dosyamızın uzantısı varsa onuda belirtmemiz gerekiyor. Bulunduğumuz klasör içerisindeki bütün dosyaları silmek istersek * ifadesini kullanabilir. del * komutunu verdiğimiz zaman bulunduğumuz klasör içerisindeki bütün dosyaları silmiş oluruz. Windows sistemlerde klasör silmek için ise rmdir komutunu kullanabilirsiniz. Kullanımı şu şekilde:

rmdir klasorAdi

Bu komut ile klasorAdi adındaki klasörü silmiş oluruz. rmdir komutu içerisi dolu olan klasörleri silmez. rmdir komutu ile içi dolu olan bir klasörü silmek için /S parametresini eklememiz gerekiyor: rmdir /S klasorAdi Bu komutu verdiğimiz zaman klasör ile beraber içerisindeki herşeyi silecektir.

Linux ve Mac sistemler için ise rm komutu ile hem dosya hem klasör silebiliriz. Kullanımı şu şekilde:

rm dosyaAdi

Bu komut ile dosyaAdi adındaki dosyayı silmiş oluyoruz. klasör silmek için ise -r parametresini eklememiz gerekiyor. Kullanımı şu şekilde:

rm -r klasorAdi

Bu komut ile klasorAdi adındaki klasörü silmiş oluruz.

Ekranı Temizleme

Ekranı temizlemek için windows üzerinde cls komutunu kullanabilirsiniz. Kullanımı şu şekilde:

cls

Bu komutu verdiğimizde ekranda daha önce ne kadar yazı, komut, bilgi varsa hepsini temizleyecektir.

Mac ve Linux sistemlerde ise clear komutunu kullanabilirsiniz. Kullanımı şu şekilde:

clear

Tıpkı windows sistemlerde olduğu gibi ekrandaki bilgileri temizleyecektir.

 

Şimdilik en temel terminal komutları bu kadar. Sorularınız veya hatalarım varsa yorum olarak iletebilirsiniz.

“Temel Terminal Komutları” için 2 yorum

  1. emre bey ben mac de terminal kullanarak bir kaç program kurmak istiyorum mesela iraf gibi bu konuda profesyonel destek almak istiyorum nasıl yardımcı olabılırsınız

    1. Tunca Bey merhabalar.
      Mac üzerinden uygulama yüklemek için uygulama kullanabilirsiniz. https://brew.sh/ işinizi görecektir. Tabi bunu yapabilmek için istediğiniz uygulamaların brew uygulama listesinde olması gerekiyor.
      Aradığınız şey bu şekilde sanırım.

Bir Cevap Yazın